Bursztyn w różnych kulturach

Ozdoby i talizmany z bursztynu wykonywane były przez ludzi już w starszej epoce kamienia. Jego znaczenie wzrosło jeszcze bardziej wraz z rozkwitem handlu. Szlak bursztynowy połączył północ i południe Europy stając się nie tylko drogą wymiany towarów, ale również drogą przenikania się kultur. Jeszcze zanim powstał ten szlak, już w pierwszej połowie trzeciego tysiąclecia przed nasza erą ozdoby bursztynowe były ważnym elementem kultury plemion zamieszkujących dorzecze Wisły. Ozdoby czy amulety w postaci bursztynowych paciorków i dysków z symboliką słoneczną jako oznaka wysokiego statusu społecznego składane były wraz ze zmarłymi do grobów. Wraz z karawanami kupców bursztyn trafił na południe Europy, do Egiptu oraz na Bliski i Daleki Wschód stając się, ze względu na swe unikalne właściwości motywem przewodnim dla wielu przekazów, podań i mitów. Grecy nazywali go elektronem i uważali za łzy Heliad opłakujących Faetona strąconego prze Zeusa do Eridanu. Pod tą nazwą jest on najprawdopodobniej wymieniony dwukrotnie w Odysei Homera między innymi jako towar oferowany przez fenickich kupców. Od greckiego słowa elektron pochodzi słowo elektryczny nie tylko w języku polskim, ale także w wielu językach europejskich. Bursztyn jest prawdopodobnie wymieniony również w Biblii, w Księdze Ezechiela choć współczesne polskie tłumaczenia używają w tym miejscu określeń mosiądz lub stop srebra i złota. Według legendy litewskiej bursztyn to łzy bogini Juraty opłakującej ukochanego, a także szczątki jej bursztynowego zamku zniszczonego piorunem przez boga Perkuna. Rzymianie nazywali bursztyn lyncurium co znaczy mocz rysia, ponieważ według ich wierzeń bursztyn powstał ze skamieniałego moczu tego drapieżnika. Na Dalekim Wschodzie od zawsze uważano bursztyn za symbol odwagi i męstwa. Chińczycy wierzą na przykład, że dusza tygrysa po jego śmierci zamienia się w bursztyn.